Người tự sát có phạm điều giới sát sinh hay không?

Đức phật Gotama

Người phạm điều giới sát sinh hay không phạm điều giới sát sinh cần phải xét theo 5 chi pháp của điều giới sát sinh.

  1. Chúng sinh có sinh mạng (pāṇo)(mình).
  2. Biết rõ chúng sinh có sinh mạng (pāṇa-saññitā). (Chi pháp này ám chỉ đến chúng sinhkhác, không phải chính mình).
  3. Tâm nghĩ giết hại chúng sinh (vadhakacitta).
  4. Cố gắng giết hại chúng sinh (payogo) (cố gắng tự sát, tự giết mình).
  5. Chúng sinh ấy chết do sự cố gắng ấy (tenamaraṇaṃ) (mình chết do sự cố gắng của mình).

Xét thấy trong 5 chi pháp của điều giới sát sinh này, chi pháp thứ nhì “paṇasaññitā”: “biết rõ chúng sinh ấy có sinh mạng” này ám chỉ đến chúng sinh khác, không phải chính mình. Trong trường hợp người tự giết mình (tự sát)thì thiếu chi pháp paṇasaññitā này. Cho nên,người tự giết mình (tự sát) không đủ 5 chi pháp phạm điều giới sát sinh.Vậy, người tự sát không phạm điều giới sát sinh.

người tự tử có phạm giới sát sanh không
Tự tử có phạm giới sát sanh không?

Ví dụ:

Trường hợp Ngài Trưởng lão Channa dùng dao cắt cổ  tự sát, trước khi chết Ngài Trưởng lão thực hành pháp hành thiền tuệ dẫn đến chứng ngộ chân lý tứ Thánh đế, chứng đắc 4 Thánh đạo, 4 Thánh quả, Niết bàn, diệt đoạn tuyệt được mọi tham ái, mọi phiền não không còn dư sót, trở thành bậc Thánh A-ra-hán, đồng thời tịch diệt Niết bàn, gọi là bậc Thánh A-ra- hán Jīvitasamasīsi (A-ra-hán Thánh quả đồng thời tịch diệt Niết bàn, giải thoát khổ tử sinh luân hồi trong tam giới).

Như trong bài kinh Channasutta(1) được tóm lược như sau:

Một thuở nọ, Đức Thế Tôn đang ngự tạingôi chùa Veḷuvana gần kinh thành Rājagaha. Khi ấy, Ngài Trưởng-lão Channa bị lâm bệnh nặng trầm trọng, vô cùng đau đớn không thể kham nhẫn nổi.

Vào buổi chiều, Ngài Đại Trưởng lão Sāri putta và Ngài Trưởng lão Mahācunda đến thăm hỏi bệnh tình của Ngài Trưởng lão Channa.Ngài Đại Trưởng lão Sāriputta hỏi rằng:

– Này hiền đệ Channa! Hiền đệ có kham nhẫn nổi thọ khổ không? Tứ đại của hiền đệ có điều hòa được không? Thọ khổ của hiền đệ giảm bớt, chứ không tăng có phải không? Bệnh tình giảm rõ ràng, chứ không tăng có phải không?

Ngài Trưởng lão Channa thưa rằng:

– Kính thưa Ngài Đại Trưởng lão Sāriputta, đệ không thể kham nhẫn nổi thọ khổ.Tứ đại của đệ không điều hòa được.Thọ khổ của bệnh không thuyên giảm, mà lại tăng lên.Bệnh tình tăng lên rõ ràng, mà không giảm bớt.

Bạch Ngài Đại Trưởng lão. Kính thưa Ngài Đạ Trưởng lão Sāriputta:

Ví như một người đàn ông mạnh mẽ dùng cây sắt nhọn bén đâm vào đầu như thế nào, bệnh phong (gió) cực kỳ khủng khiếp đâm xoáy vào đầu của đệ cũng như thế ấy.

Ví như một người đàn ông lực lưỡng dùng sợi dây bằng da dẻo dai, bền chắc, siết chặt cái đầu như thế nào, bệnh phong cực kỳ khủng khiếp siết chặt cái đầu của đệ cũng như thế ấy.

Ví như người giết bò hoặc người phụ của người giết bò, dùng con dao mổ bụng con bò như thế nào, bệnh phong cực kỳ khủng khiếp đâm xoáy vào bụng của đệ cũng như thế ấy.

Ví như hai người đàn ông lực lưỡng, mỗi người một bên nắm tay chân của người ốm yếu đặt lên hầm lửa đang cháy, nướng người ấy nóng bỏng như thế nào, sự nóng trong thân của đệ còn hơn thế ấy.

Kính thưa Ngài Đại Trưởng lão Sāriputta, đệ không thể kham nhẫn nổi thọ khổ.Tứ đại của đệ không điều hòa được.Thọ khổ của bệnh không thuyên giảm mà lại tăng lên.Bệnh tình tăng lên rõ ràng, mà không giảm bớt. Bạch Ngài Đại Trưởng lão.

Ngài Trưởng lão Channa thưa tiếp rằng:

Kính thưa Ngài Đại Trưởng lão Sāriputta, đệ sẽ đem con dao để tự cắt cổ giết hại mình, đệ không còn muốn sống để phải chịu nỗi đau đớn khủng khiếp như thế này nữa.

Ngài Đại Trưởng lão Sāriputta khuyên rằng:

Này hiền đệ Channa! Hiền đệ nên dùng thuốcchữa trị. Hiền đệ dùng thuốc chữa trị để duy trì sinh mạng, chúng tôi muốn hiền đệ dùng thuốc chữa trị để duy trì sinh mạng. Nếu vật thực không thích hợp với hiền đệ thì tôi sẽ tìm vật thực thích hợp. Nếu thuốc trị bệnh không thích hợp với hiền đệ thì tôi sẽ tìm thứ thuốc thích hợp. Nếu người nuôi bệnh không thích hợp với hiền đệ thì tôi sẽ làm người nuôi bệnh lo săn sóc hiền đệ. Xin hiền đệ chớ nên dùng dao tự sát.

Tiếp theo Ngài Đại Trưởng lão Sāriputta nhắc nhở Ngài Trưởng lão Channa về các pháp như 6 thức tâm với 6 đối tượng và liên quan đến các pháp: tham ái, ngã mạn, tà kiến chấp thủ và không chấp thủ do bởi tham ái, ngã mạn, tà kiến. Ngài Trưởng lão Mahācunda cũng nhắc nhở Ngài Trưởng lão Channa rằng:“Đối với người không còn có tham ái, ngã mạn, tà kiến, thì tâm của bậc ấy không bao giờ bị lay chuyển, …”Sau khi nhắc nhở khuyên dạy Ngài Trưởng lão Channa xong, Ngài Đại Trưởng lão Sāriputta và Ngài Trưởng lão Mahācunda trở về chỗ ở của quý Ngài.

Khi ấy, Ngài Trưởng lão Channa không thể kham nhẫn nổi sự đau đớn vô cùng khủng khiếp của bệnh phong ấy, nên Ngài Trưởng lão dùng con dao tự cắt cổ giết chết mình để thoát khỏi nỗi thọ khổ ấy. Ngài Trưởng lão vẫn còn là phàm nhân có giới trong sạch và trọn vẹn, nên trước khi chết, Ngài Trưởng lão thực hành pháp hành thiền tuệ liền dẫn đến chứng ngộ chân lý tứ Thánh đế, chứng đắc 4 Thánh đạo, 4 Thánh quả, Niết bàn,diệt đoạn tuyệt được mọi tham ái, mọi phiền não không còn dư sót, đồng thời tịch diệt Niết  bàn gọi là “Bậc Thánh A-ra-hán Jīvitasamasīsi” (nghĩa là khi chứng đắc A-ra-hán Thánh quả đồng thời tịch diệt Niết bàn, giải thoát khổ tử sinh luân hồi trong tam giới).

Sau khi Ngài Trưởng lão Channa đã tự mình cắt cổ chết, Ngài Đại Trưởng lão Sāriputta đến hầu Đức Thế Tôn tại ngôi chùa Veḷuvana bạch hỏi về kiếp sau của Ngài Trưởng lão Channanhư thế nào?

Đức Phật dạy rằng:“Tỳ khưu Channa đã chứng đắc A-ra-hán Thánh quả đồng thời tịch diệt Niết bàn, giải thoát khổ tử sinh luân hồi trong tam giới”.

Tích Ngài Trưởng lão Channa đã chứng minh:“Tự sát không phạm điều giới sát sinh”.Nếu tự sát là phạm điều giới sát sinh, thì Ngài Trưởng lão Channa không thể chứng đắc thành bậc Thánh A-ra-hán.Sự thật, kiếp này là kiếp chót của Ngài Trưởng lão Channa, nên Ngài chắc chắn sẽ trở thành bậc Thánh A-ra-hán rồi mới tịch diệt Niết bàn.Cho nên, người tự sát không phạm điều giới sát sinh, bởi vì thiếu chi pháp thứ nhì là“pāṇasaññitā”: biết rõ chúng sinh có sinh mạng (nghĩa là chính mình biết rõ chúng sinh khác có sinh mạng).

Như vậy, chi pháp này không ám chỉ mình, mà ám chỉ chúng sinh khác. Cho nên, người tự sát không phạm điều giới sát sinh.

Tuy người tự sát không phạm điều giới sát sinh, nhưng nếu người tự sát do sân tâm chán đời, tuyệt vọng không muốn sống trên đời này nữa thì sau khi người ấy chết, nếu ác nghiệp sân tâm ấy có cơ hội cho quả thì tái sinh trong cõi ác giới: địa ngục, a-su-ra, ngạ quỷ, súc sinh,chịu quả khổ cho đến khi mãn quả của nghiệp ấy, mới thoát khỏi cõi ác giới ấy.

Như Đức Phật dạy:“Evameva kho bhikkhave citte saṅkiliṭṭhe duggatiṃ paṭikaṅkhā”(2).

Này chư tỳ khưu! Như vậy, khi lâm chung ác tâm do phiền não ô nhiễm sẽ tái sinh trong cõi ác-giới: địa-ngục, a-su-ra, ngạ quỷ, súc sinh.

Ghi chú:

1 Saṃyuttanikāya, Saḷāyatanavagga, kinh Channasutta. (Ngài Trưởng lão Channa trùng tên với tỳ khưu Channa, vốn là vị quan đánh ngựa đưa Đức Bồ tát Siddhattha đi xuất gia).

2 M.Mūlapaṃṇāsa, kinh Vatthasutta.

Nguồn:

Ngũ giới là thường giới của mọi người (Tỳ khưu: Hộ Pháp)