Nhóm bố thí có mấy loại, sự khác nhau giữa người thiểu trí và bậc thiện trí

Nhóm bố thí có ba loại

Ví dụ:

Hīnadāna – Majjhimadāna

– Paṇītadāna – Hīnadāna: bố thí bậc thấp: Trong khi bố thí thiện tâm hợp với 4 pháp là:

+ Chanda: tâm hài lòng trong việc bố thí,

+ Vīriya: tinh tấn trong việc bố thí,

+ Citta: quyết tâm trong việc bố thí,

+ Vimanisa: trí tuệ hiểu biết rõ nghiệp và quả của nghiệp, Có tính chất thấp kém, nên gọi bố thí bậc thấp, có quả báu bậc thấp.

– Majjhimadāna: bố thí bậc trung: Trong khi bố thí, thiện tâm hợp với 4 pháp: hài lòng, tinh tấn, quyết tâm, trí tuệ, có tính chất trung bình, nên gọi bố thí bậc trung, có quả báu bậc trung.

– Paṇītadāna: bố thí bậc cao quý: Trong khi bố thí, thiện tâm hợp với 4 pháp: hài lòng, tinh tấn, quyết tâm, trí tuệ có tính chất cao quý, nên gọi bố thí bậc cao quý, có quả báu bậc cao quý.

Dānadāsi – Dānasahāya

– Dānasāmi – Dānadāsi: bố thí như cho đến kẻ tôi tớ: Thí chủ thường dùng những đồ tốt, còn đem những đồ xấu bố thí đến người khác.

Ví như người chủ dùng đồ tốt, còn cho đồ xấu đến kẻ tôi tớ.

– Dānasahāya: bố thí như tặng đến bạn thân: Thí chủ dùng những đồ vật như thế nào, bố thí đến người khác những đồ vật như thế ấy.

Ví như thí chủ dùng những đồ vật như thế nào, tặng cho bạn thân những đồ vật cũng như thế ấy.

– Dānasāmi: bố thí như biếu đến người chủ: Thí chủ thường dùng những đồ vật xấu, còn đem những đồ vật tốt, quý giá bố thí cúng dường đến người khác.

Ví như người nhỏ kính biếu những đồ vật quý giá đến người lớn, bậc đáng kính trọng. Mỗi loại phước thiện bố thí đều có quả báu thấp, trung, cao khác nhau. v.v…

Người thiểu trí – Bậc thiện trí bố thí

Hạng người thiểu trí làm phước bố thí có 5 chi:

1- Bố thí không có sự cung kính, vì không có đức tin trong sạch.

2- Bố thí không coi trọng vật thí và tỏ vẻ không kính trọng người thọ thí.

3- Không tự tay mình bố thí, mà sai bảo người khác bố thí.

4- Bố thí những đồ thừa, vì coi thường người thọ thí.

5- Bố thí mà không hiểu rõ quả của thiện nghiệp bố thí.

Bậc Thiện trí làm phước bố thí có 5 chi:

1- Bố thí một cách cung kính, vì có đức tin trong sạch.

2- Bố thí coi trọng vật thí và kính trọng người thọ thí.

3- Muốn tự tay làm phước bô thí, vì nhận thức được: Đây là cơ hội tốt lành đến với mình, nên không muốn sai bảo người khác bố thí.

4- Bố thí những đồ không phải thừa, vì coi trọng người thọ thí.

5- Bố thí với đức tin và trí tuệ hiểu rõ quả báu của thiện nghiệp bố thí.

Bậc Thiện trí bố thí có 5 chi:

1- Saddhadāna: bậc Thiện trí bố thí có đức tin trong sạch nơi nghiệp và quả của nghiệp. Bố thí bằng đức tin này có quả báu giàu sang phú quý, và đặc biệt nhất là có sắc thân xinh đẹp, đáng chiêm ngưỡng.

2- Sakkaccadāna: bậc Thiện trí bố thí bằng sự cung kính, và vật thí phát sanh một cách trong sạch. Bố thí bằng sự cung kính có quả báu giàu sang phú quý, và đặc biệt nhất là toàn thể gia đình vợ con, tôi tớ, bà con, bạn bè, thuộc hạ… cả thảy đều ngoan ngoãn vâng lời, dễ dạy.

3- Kāladāna: bậc Thiện trí bố thí đúng thời, đúng lúc như trong các lễ dâng y tắm mưa, dâng y kathina, bố thí đến Tỳ khưu khách, Tỳ khưu đi xa, Tỳ khưu bệnh, người bệnh, người đang đói khát… Bố thí cúng dường đúng thời, đúng lúc, có quả báu giàu sang phú quý; và đặc biệt nhất là có quả báu tốt lành từ thuở ấu niên cho đến lão niên, có những vật mà người khác khó có, được những vật mà người khác khó được….

4- Anuggahadāna: bậc Thiện trí bố thí với tâm tế độ người thọ thí. Bố thí với tâm tế độ, có quả báu giàu sang phú quý, và đặc biệt nhất là quan tâm đến sự hưởng thụ của cải cho được an lạc.

5-Anupahaccadāna: bậc Thiện trí bố thí không làm khổ mình, không làm khổ người. Bố thí không làm khổ mình, không làm khổ người có quả báu giàu sang phú quý, và đặc biệt nhất là tất cả của cải không bị thiệt hại do bởi lửa thiêu hủy, không bị nước ngập lụt cuốn trôi, không bị kẻ trộm cướp chiếm đoạt, không bị Ðức Vua tịch thu, không bị người không ưa thích tranh giành.

Như trong kinh Sappurisadānasutta(1), Ðức Phật dạy:

“Này chư Tỳ khưu, bậc Thiện trí làm phước thiện bố thí bằng đức tin trong sạch sẽ được quả báu nhiều tiền của, giàu sang phú quý và đặc biệt là người có sắc thân rất xinh đẹp, có màu da mịn màng trắng trẻo sạch sẽ, đáng để cho mọi người ngưỡng mộ.Bậc Thiện trí làm phước thiện bố thí bằng sự cung kính sẽ được quả báu nhiều tiền của, giàu sang phú quý và đặc biệt vợ con tôi tớ, người làm công, bè bạn, v.v… đều lắng nghe và cung kính vâng lời làm theo lời khuyên dạy. Bậc Thiện trí làm phước thiện bố thí hợp thời, hợp lúc, sẽ được quả báu nhiều tiền của giàu sang phú quý và đặc biệt khi cần được thứ gì sẽ có được thứ ấy theo sự mong muốn của mình. Bậc Thiện trí làm phước thiện bố thí với tâm tế độ người thọ thí, sẽ được quả báu nhiều tiền của, giàu sang phú quý và đặc biệt là người ấy thường quan tâm đến sự thọ hưởng của cải, đầy đủ sung túc ngũ trần. Bậc Thiện trí làm phước thiện bố thí không làm khổ đến mình và người sẽ được quả báu nhiều tiền của, giàu sang phú quý, và đặc biệt tất cả của cải tài sản không bị thiệt hại bởi lửa cháy, nước lụt, trộm cướp, vua chiếm đoạt và kẻ không ưa thích phá hoại.

Này các Tỳ khưu đó là 5 cách phước thiện bố thí của bậc Thiện trí và quả báu của nó.”

Hạng người thiểu trí làm phước bố thí có 5 chi

1- Asaddhadāna: người thiểu trí bố thí không có đức tin trong sạch nơi nghiệp và quả của nghiệp. Bố thí không có đức tin này cũng có quả báu giàu có, nhưng có sắc thân xấu xí không đáng ngưỡng mộ.

2- Asakkaccadana: người thiểu trí bố thí không cung kính, vật thí phát sanh không trong sạch. Bố thí không cung kính cũng cho quả báu giàu có, nhưng lời nói bị coi thường, những người trong gia đình cũng như người khác không vâng lời làm theo.

3- Akāladāna:người thiểu trí bố thí cúng dường không đúng thời, không đúng lúc. Bố thí không đúng thời, không đúng lúc cũng có quả báu giàu có, nhưng khi cần đến vật gì, không được vật ấy như ý.

4- Anuggahadāna: người thiểu trí bố thí không có tâm tế độ. Bố thí không có tâm tế độ cũng có quả báu giàu có, nhưng tâm không nghĩ đến sự hưởng thụ của cải cho được an lạc.

5- Upahaccadāna: người thiểu trí bố thí làm khổ mình, khổ người.

Bố thí làm khổ mình, khổ người cũng có quả báu giàu có, nhưng của cải dễ bị thiệt hại do bởi lửa thiêu hủy, nước ngập lụt cuốn trôi, bị kẻ trộm cướp chiếm đoạt, Ðức Vua tịch thu, người không ưa thích phá hoại.

Ghi chú:

(1) Aṅguttaranikāya, phần 5 chi, kinh Sappurisadānasutta.

Trích: Tìm hiểu PHƯỚC BỐ THÍ (Trang 69 -75) (Tỳ Khưu Hộ Pháp)