Tam tuệ luân trong tứ Thánh đế (tiếp theo)

bo tat

Tam tuệ luân trong tứ Thánh đế

1- Saccañāṇa: Trí tuệ học hiểu biết trong tứ thánh đế.

2- Kiccañāṇa: Trí tuệ hành phận sự trong tứ Thánh đế.

3- Katañāṇa: Trí tuệ thành hoàn thành phận sự trong tứ Thánh đế.

1- Tam tuệ luân trong khổ Thánh đế

1.1- Trí tuệ học là trí tuệ học hiểu biết rõ khổ Thánh đế đó là ngũ uẩn chấp thủ (dukkhaṃ ariyasaccaṃ).

1.2- Trí tuệ hành là trí tuệ thực hành phận sự của pháp hành thiền tuệ phát sinh trí tuệ thiền tuệ thấy rõ, biết rõ khổ đế là pháp nên biết bằng trí tuệ thiền tuệ tam giới (dukkhaṃ ariyasaccaṃ pariññeyyaṃ).

1.3- Trí tuệ thành là trí tuệ hoàn thành phận sự của trí tuệ thiền tuệ siêu tam giới, chứng ngộ chân lý khổ Thánh đế, chứng đắc 4 Thánh đạo tuệ biết rõ khổ Thánh đế là pháp nên biết thì đã biết bằng 4 Thánh đạo tuệ rồi (dukkhaṃ ariyasaccaṃ pariññātaṃ).

2- Tam tuệ luân trong nhân sinh khổ Thánh đế

2.1- Trí tuệ học là trí tuệ học hiểu biết rõ nhân sinh khổ Thánh đế đó là 3 loại tham ái (dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ).

2.2- Trí tuệ hành là trí tuệ thực hành phận sự của pháp hành thiền tuệ phát sinh trí tuệ thiền tuệ thấy rõ, biết rõ nhân sinh khổ đế là pháp nên diệt bằng trí tuệ thiền tuệ tam giới (dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ pahātabbaṃ).

2.3- Trí tuệ thành là trí tuệ hoàn thành phận sự của trí tuệ thiền tuệ siêu tam giới, chứng ngộ chân lý nhân sinh khổ Thánh đế, chứng đắc 4 Thánh đạo tuệ biết rõ nhân sinh khổ Thánh đế là pháp nên diệt thì đã diệt tận được bằng 4 Thánh đạo tuệ rồi (dukkhasamudayaṃ ariyasaccaṃ pahīnaṃ).

3- Tam tuệ luân trong diệt khổ Thánh đế

3.1- Trí tuệ học là trí tuệ học hiểu rõ diệt khổ Thánh đế đó là Niết bàn (dukkhanirodhaṃ ariyaSaccaṃ).

3.2- Trí tuệ hành là trí tuệ thực hành pháp hành thiền tuệ phát sinh trí tuệ thiền tuệ thấy rõ, biết rõ diệt khổ đế là pháp nên chứng ngộ bằng trí tuệ thiền tuệ tam giới (dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ sacchikātabbaṃ).

3.3- Trí tuệ thành là trí tuệ hoàn thành phận sự của trí tuệ thiền tuệ siêu tam giới, chứng ngộ chân lý diệt khổ Thánh đế, chứng đắc 4 Thánh đạo tuệ biết rõ diệt khổ Thánh đế là pháp nên chứng ngộ thì đã chứng ngộ bằng 4 Thánh đạo tuệ rồi (dukkhanirodhaṃ ariyasaccaṃ sacchikatam).

4- Tam tuệ luân trong pháp hành dẫn đến Diệt khổ Thánh đế

4.1- Trí tuệ học là trí tuệ học hiểu biết rõ pháp hành dẫn đến diệt khổ Thánh đế đó là pháp hành bát chánh đạo (dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ).

4.2- Trí tuệ hành là trí tuệ thực hành pháp hành thiền tuệ phát sinh trí tuệ thiền tuệ thấy rõ, biết rõ pháp hành dẫn đến diệt khổ đế là pháp nên tiến hành bằng trí tuệ thiền tuệ tam giới (dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ bhāvetabbaṃ).

4.3- Trí tuệ thành là trí tuệ hoàn thành phận sự của trí tuệ thiền tuệ siêu tam giới, chứng ngộ chân lý pháp hành dẫn đến diệt khổ Thánh đế,chứng đắc 4 Thánh đạo tuệ biết rõ pháp hành dẫn đến diệt khổ Thánh đế là pháp nên tiến hành thì đã tiến hành bằng 4 Thánh đạo tuệ rồi (dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ bhāvitaṃ).

Tam tuệ luân trong tứ Thánh đế gồm có 12 (3×4) loại trí tuệ có vai trò quan trọng làm phận sự chứng ngộ chân lý tứ Thánh đế mà Đức Phật đã thuyết giảng trong bài kinh Dhammacakkap- pavattanasutta: Kinh Chuyển pháp luân rằng:

– Này chư tỳ khưu! Khi nào trí tuệ thiền tuệ thấy rõ, biết rõ thật tánh của tứ Thánh đế theo tam tuệ luân, (trí tuệ học, trí tuệ hành, trí tuệ thành) (4×3) thành 12 loại trí tuệ hoàn toàn trong sáng thanh tịnh đã phát sinh đến Như Lai.

– Này chư tỳ khưu! Khi ấy, Như Lai dõng dạc khẳng định truyền dạy rằng: “Anuttaraṃ sammā sambodhiṃ abhisambuddho” Như Lai đã chứng đắc thành Đức Phật Chánh Đẳng Giác vô thượng trong toàn cõi giới chúng sinh: nhân loại, vua chúa, sa môn, bà la môn, chư thiên, ma vương, phạm thiên cả thảy.

Trích: Kinh chuyển pháp luân (trang 41 – 44) TK Hộ Pháp