Giảng giải về sự sát hại

thien dinh

Sát hại chúng sinh nghĩa là gì?

Chúng sinh còn có sinh mạng, có nhiều loại chúng sinh khác nhau, dù lớn dù nhỏ mỗi chúng sinh cũng đều có sinh mạng. Sinh mạng này phát sinh do nghiệp, còn các loài thực vật, cây cỏ, núi non, v.v… đều không có sinh mạng.

Mỗi loài chúng sinh được gọi tên, được biết qua những danh từ chế định thuộc về chế định pháp (paññattidhamma) bằng mỗi danh từ ngôn ngữ, tiếng nói khác nhau, nhưng đúng theo sự  thật chân nghĩa pháp (paramatthasacca), thì chỉ có 3 pháp là tâm, tâm sở, sắc pháp mà thôi.

Danh từ gọi “chúng sinh” còn sinh mạng do căn cứ vào ngũ uẩn: sắc uẩn, thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn của mỗi chúng sinh ấy, nhưng đúng theo sự thật chân nghĩa pháp thì chỉ có sắc pháp (rūpadhamma) và danh pháp (nāmadhamma) mà thôi.

Như thế nào là sự sát hại?

Sắc uẩn thuộc về sắc pháp đó là phần thân.

Thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn thuộc về danh pháp đó là phần tâm. Chúng sinh còn sinh mạng có đủ thân và tâm, trong thân có sắc mạng chủ (jīvitindriyarūpa) và trong tâm có danh mạng chủ (jīvitindriya nāma).

Sắc mạng chủ (jīvitindriyarūpa) thuộc về sắc pháp có trạng thái sinh rồi diệt liên tục không ngừng, có phận sự bảo hộ, duy trì thân trong mỗi kiếp chúng sinh.

Sắc mạng chủ bị hạn định trong mỗi kiếp chúng sinh, không liên quan với kiếp sau.

Danh mạng chủ (jīvitindriyacetasika) thuộc về tâm sở đồng sinh với tâm có trạng thái sinh rồi diệt liên tục không ngừng theo các lộ trình tâm. Danh mạng chủ có phận sự bảo hộ danh pháp (tâm và tâm sở) từ kiếp này sang kiếp khác, từ vô thuỷ trải qua vô số kiếp quá khứ đến kiếp hiện tại, dù cho mỗi kiếp thay đổi do năng lực của nghiệp và quả của nghiệp, thì danh mạng chủ vẫn có phận sự bảo hộ danh pháp (tâm và tâm sở) của chúng-sinh ấy.

Nếu chúng sinh ấy chết thì danh mạng chủ đó là tâm sở đồng sinh với tâm rời khỏi thân. Thân không còn sắc mạng chủ, nên thân trở thành thi thể, xác chết.

Như vậy, người sát hại chúng sinh đúng theo sự thật chân nghĩa pháp (paramatthasacca) đó chỉ là cắt đứt sắc mạng chủ (jīvitindriyarūpa) thuộc về sắc pháp của kiếp chúng sinh ấy mà thôi. Còn danh mạng chủ (jīvitindriyacetasika) đồng sinh với tâm có trạng thái sinh rồi diệt liên tục không ngừng, từ kiếp này sang kiếp khác, thay đổi do năng lực nghiệp và quả của nghiệp trong mỗi kiếp, nên danh mạng chủ không thể bị cắt đứt được.

Nguồn:

NGŨ GIỚI LÀ THƯỜNG GIỚI CỦA MỌI NGƯỜI (PAÑCASĪLANICCASĪLA)
Soạn giả: Tỳ khưu Hộ Pháp (Dhammarakkhita Bhikkhu) (Aggamahāpaṇḍita)

Để lại bình luận tại đây!