Ý Nghĩa Buddha

Buddha nghĩa là gì?

Buddhā’ti catusaccasambodhena Buddhā.

Buddha nghĩa là giác-ngộ chân-lý tứ Thánh-đế, chứng đắc 4 Thánh-đạo, 4 Thánh-quả, Niết-bàn, trở thành bậc Thánh-nhân, gọi là Buddha. Trong bộ Chú-giải Udāna phân loại Buddha có 3 hạng:

1- Sammāsambuddha: Đức-Phật Chánh-Đẳng-Giác.

2- Paccekabuddha: Đức-Phật Độc-Giác.

3- Sāvakabuddha: Bậc Thánh Thanh-văn-giác.

Để trở thành Đức-Phật Chánh-Đẳng-Giác hoặc Đức- Phật Độc-Giác hoặc Bậc Thánh Thanh-văn-giác mỗi Đức-Bồ-tát cần phải thực-hành đầy đủ các pháp-hạnh ba-la-mật của mình cho đầy đủ trọn vẹn.

* Để trở thành Đức-Phật Chánh-Đẳng-Giác, thì Đức-Bồ-tát Chánh-Đẳng-Giác cần phải thực-hành đầy đủ 30 pháp-hạnh ba-la-mật: 10 pháp-hạnh ba-la-mật bậc hạ, 10 pháp-hạnh ba-la-mật bậc trung, 10 pháp- hạnh ba-la-mật bậc thượng.

* Để trở thành Đức-Phật Độc-Giác, thì Đức-Bồ-tát Độc-Giác cần phải thực-hành đầy đủ 20 pháp-hạnh ba- la-mật: 10 pháp-hạnh ba-la-mật bậc hạ, 10 pháp-hạnh ba-la-mật bậc trung.

* Để trở thành bậc Thánh Thanh-văn-giác, thì Đức- Bồ-tát Thanh-văn-giác cần phải thực-hành đầy đủ 10 pháp-hạnh ba-la-mật bậc hạ.

10 pháp-hạnh ba-la-mật

1- Bố-thí ba-la-mật (Dānapāramī).

2- Giữ-giới ba-la-mật (Sīlapāramī)

3- Xuất-gia ba-la-mật (Nekkhammapāramī).

4- Trí-tuệ ba-la-mật (Paññāpāramī).

5- Tinh-tấn ba-la-mật (Vīriyapāramī).

6- Nhẫn-nại ba-la-mật (Khantipāramī).

7- Chân-thật ba-la-mật (Saccapāramī).

8- Phát-nguyện ba-la-mật (Adhiṭṭhānapāramī).

9- Tâm-từ ba-la-mật (Mettāpāramī).

10- Tâm-xả ba-la-mật (Upekkhāpāramī).

Mỗi pháp-hạnh ba-la-mật có ba bậc: bậc hạ, bậc trung, bậc thượng như sau:

1- Bố-thí ba-la-mật bậc hạ, bậc trung, bậc thượng.

2- Giữ-giới ba-la-mật bậc hạ, bậc trung, bậc thượng.

3- Xuất-gia ba-la-mật bậc hạ, bậc trung, bậc thượng.

4- Trí-tuệ ba-la-mật bậc hạ, bậc trung, bậc thượng.

5- Tinh-tấn ba-la-mật bậc hạ, bậc trung, bậc thượng.

6- Nhẫn-nại ba-la-mật bậc hạ, bậc trung, bậc thượng.

7- Chân-thật ba-la-mật bậc hạ, bậc trung, bậc thượng.

8- Phát-nguyện ba-la-mật bậc hạ, bậc trung, bậc thượng.

9- Tâm-từ ba-la-mật bậc hạ, bậc trung, bậc thượng.

10- Tâm-xả ba-la-mật bậc hạ, bậc trung, bậc thượng.

Như vậy, 10 pháp-hạnh ba-la-mật trở thành 30 pháp- hạnh ba-la-mật:

– 10 pháp-hạnh ba-la-mật bậc hạ.

– 10 pháp-hạnh ba-la-mật bậc trung.

– 10 pháp-hạnh ba-la-mật bậc thượng.

Cách thực-hành pháp-hạnh ba-la-mật mỗi bậc: bậc hạ, bậc trung, bậc thượng hoàn toàn khác nhau.

Trích: Tam Bảo (Tỳ khưu Hộ Pháp)