Mười Pháp không yên tâm đáng sợ

Mười Pháp không yên tâm đáng sợ

    PHẬT GIÁO NGUYÊN THỦY THERA VĀDA
    -----

    CHÚ GIẢI BỔN SANH KINH

    (ATTHAKATHĀJĀTAKA)

    Soạn giả

    Trưởng Lão Hòa Thượng Hộ Tông

    (vaṅsarakkhita Mahāthera)

     

    LỜI NÓI ĐẦU

    Chúng tôi xin xuất bản quyển Kinh này để làm phước thí trong dịp lễ kỉ niệm của Ông, Bà, Cha, Mẹ chúng tôi đã quá vãng.

    Chúng tôi nguyện hồi hướng quả phúc này đến tất cả chúng sanh nhứt là chư Thiên trong sa bà thế giới, sau khi các Ngài đã hoan hỷ xin mách bảo Ông, Bà, Cha, Mẹ chúng tôi đến thọ hưởng phần phước này và được thụ sinh trong nhàn cảnh.

    Quí danh chư thí chủ: Bà Huỳnh Khôi, Ô. Bà Franeois, Bà Trần Thị Dài, Bà Võ Thị Nhung, Ông Trần Văn Hung, Bà Võ Thị Long, Cô Trần Thị Sáu, Cô Võ Thị Quế, Cô Trần Thị Bảy, Cô Võ Thị Hạnh Nhân, Ông Bành Văn Nàm, Bành Văn Sấm, Lê Minh Quang, Lê Minh Qui, Lê Văn Sanh, Lê Văn Chia.

    ---

    Namo Tassa Bhagavato Arahato Sammāsambuddhassa (3 lần).

    MƯỜI PHÁP KHÔNG YÊN TÂM ĐÁNG SỢ

    Dasa khalumāni thānāni. Yāni pubbe akaritvā. Sa pacchā anutappati. Iccāha rājā janasandho. Janasan dhajātaka

    Thời quá khứ, thuở đức hoàng đế Brahmadhatta thống trị thủ đo Bārānasī, có Đức Bồ tát giáng sinh làm vị Hoàng tử, danh hiệu là Janasandharājakumāra. Đến khi trưởng thành đi học nghề nghiệp ở thành Takkasilā, khi thành tài rồi, Ngài trở về được Đức Hoàng phụ tôn lên làm Phó vương. Sau khi vua cha thăng hà, Đức Bồ tát lên ngôi Cửu ngũ. Có tâm bố thí, Ngài cho người tạo 6 phước xá: 4 trước 4 cửa thành, 1 giữa thủ đô cùng 1 trước hoàng môn. Mỗi ngày làm phước thí đến 60 ngàn bạc. Nhờ vậy, nhân gian hằng được an cư, lạc nghiệp. Cửa khám đường cũng không đóng chặt. Dân chúng đồng trì giới và thính pháp, mong hưởng điều hành phúc lâu dài.

    Một hôm, vào ngày rằm, Đức Bồ tát thọ bát quan trai giới (uposathasīla). Ngài có ý định thuyết pháp, bèn cho bố cáo tựu hội quần chúng tại hoàng điện, Ngài phán rằng: Này! Hỡi các nhân dân! Trẫm sẽ thuyết một ít pháp đáng sợ, một ít pháp không đáng lo, các ngươi hãy chú tâm và thành kính nghe.

    Đức Thế Tôn thuyết pháp này đến Đức vua Kosala theo Đức Hoàng đế Janasandha đã giảng giải như kệ ngôn sau đây:

    Dasa khalumānī ṭhānani. Yāni pubbe akaritvā. Na pacchā anutappati. Iccāha rājā janasandho.

    Có 10 nguyên nhân khiến tâm lo sợ, người nào không tránh trước, kẻ đó sẽ có sự lo sợ về sau.

    NGUYÊN NHÂN THỨ 1

    Aladdhā cittan tapati. Pubbe asamudānitan. Na pubbe dhammesissan. Iti pacchānutappati.

    Nghĩa: Con người lúc trẻ, không chuyên cần làm việc cho sanh tài sản, đến khi già yếu nghèo cực, sẽ buồn rầu vì thấy kẻ khác được sống an nhàn, phần mình lại nuôi mạng khó khăn và nghĩ rằng: bởi ngày trước ta không tìm của để dành, nên chi đánh lúc già phải chịu điều khổ não như vậy.

    Vì thế, nếu các ngươi muốn sống không vất vả lúc tuổi già, thì lúc buổi thừa sinh lực phải làm các công nghệ, nhứt là nghề nông, ngõ hầu tích của để dành nuôi mạng khi già yếu.

    Sự không cố gắng làm việc lúc tuổi trẻ để cho của cải phát sanh là nguyên nhân sanh điều phiền não về sau.

    NGUYÊN NHÂN THỨ 2

    Sakyarūpan pure santan. Mayā sippan na sikkhitan. Kicchā vutti asippassa. Iti pacchānutappati.

    Nghĩa: Một nghề nghiệp nào thích hợp mà mình không học tập để phòng thân, thuở còn tráng kiện; sau mình phải ưu sầu rằng: Bởi không tập luyện nghề nghiệp, nên chi ta mới nuôi mạng khó khăn như vầy. Vì thế, nếu các ngươi muốn được điều yên vui lúc tuổi già, thì khi còn trai tráng hãy siêng năng học nghề để dành, nếu không phải chịu sự phiền não về sau.

    NGUYÊN NHÂN THỨ 3

    Kūtavedi pure āsin. Pisuno piṭṭihimansiko. Caṇḍo ca pharuso cāsin. Itī pacchānutappati.

    Nghĩa: Người nào trước kia đã lừa đảo, vu cáo, gièm siểm, chửi mắng, đâm thọc, đến khi hấp hối sẽ nhớ đến sự xấu xa đã làm và phát tâm hối hận. Vì thế, nếu không muốn sa địa ngục, các ngươi chẳng nên làm những tội ác. Người gian xảo, quỷ quyệt như thế, sẽ có sự lo sợ về sau, không sai.

    NGUYÊN NHÂN THỨ 4

    Pāṇātipatī pure āsin. Luddho cāpi anāriyo. Bhūtānan nāvajānissan. Iti pacchānutappati.

    Nghĩa: Kẻ nào lúc trước là người tham lam, độc ác, sát hại sanh vật, hành động hèn hạ, không nhẫn nại từ bi đối với chúng sanh; đến sau nằm trên giường trong giờ hấp hối, tưởng đến điều tội lỗi đã làm, sẽ có sự lo sợ trong địa ngục. Sự làm hại sinh vật ấy cũng là điều lo sợ về sau.

    NGUYÊN NHÂN THỨ 5

    Bahusū vata santīsu. Anāpadāsu itthisu. Paradāran asevissan. Iti pacchānutappati.

    Nghĩa: Người nào lúc trước luyến ái vợ kẻ khác, đến sau nhớ tưởng đến nghiệp dữ đã làm rằng: có nhiều phụ nữ không nguy hiểm, không có người gìn giữ (có thể thương yêu được), mà ta lại tà dâm vợ người, như vậy thật là không nên. Khi đã nghĩ đến nghiệp tà dâm đã làm rồi, cũng là điều lo sợ về sau.

    NGUYÊN NHÂN THỨ 6

    Bahumhi vata santamhi. Annapāne upatthite. Na pubbe adadin dānan. Iti pacchānūtappati.

    Nghĩa: Những hạng người khi còn thanh niên có tâm bủn xỉn, đến khi sau bị sự lão, bệnh trong giờ hấp hối, suy xét rằng: thuở trước có nhiều vật ăn thức uống, ta không đem ra bố thí. Tưởng nghĩ đến sự hẹp hòi của mình như thế, cũng là điều lo sợ về sau.

    NGUYÊN NHÂN THỨ 7

    Mātaran pitāran cāpi. Jiṇṇake gatayobbane. Pahusanto na posissan. Itia pacchānūtappati.

    Nghĩa: Người nào không được phụng dưỡng mẹ già cha yếu, đến sau sẽ lo sợ rằng: ta có đầy đủ của cải, cơm, nước mà không cung cấp song thân. Nghĩ như thế rồi cũng là điều lo sợ trong ngày sau.

    NGUYÊN NHÂN THỨ 8

    Ācariyamanusatthāran. Sabbakāmarasārahan. Pitaran atimaññissan. Itia pacchānūtappati.

    Nghĩa: Kẻ nào không chịu lời dạy bảo của cha là bậc thầy, đã khuyến dụ trước, đã dưỡng nuôi mình lúc còn niên thiếu và chỉ giáo mình cho trở nên tốt đẹp, mà mình không vâng chịu, rồi khinh rẻ. Sự hành vi xấu xa như thế, cũng là điều lo sợ về sau.

    NGUYÊN NHÂN THỨ 9

    Samane brāhmane cāpi. Sīlavante bahussute. Na pubbe payirupāyissan. Itia pacchānūtappati.

    Nghĩa: Người nào trong khi trước không đi tìm các bậc Samôn và Bàlamôn có giới, là những hạng bác học, thấy các ngài có sự thiếu thốn mà không cúng dường, nhứt là tứ vật dụng, đến khi sau gặp điều khổ cực, sẽ phải phiền não rằng: vì không được thân cận các bậc Samôn và Bàlamôn để cúng dường nên ta mới có sự khổ não, không nơi nương nhờ như vầy, cớ đó cũng là điều lo sợ về sau.

    NGUYÊN NHÂN THỨ 10

    Sādhu hoti tapo ciṇṇo. Santo ca payirupāsito. Aciṇṇo me tapo pubbe. Itia pacchānūtappati.

    Nghĩa: Kẻ nào trong khi trước không thực hành pháp thiêu hủy, tức là 3 hạnh kiểm chân chánh (1) không được vào gần bậc Tịnh giã, đến khi sau, bị sự già, sự bịnh phá hại, bèn suy nghĩ rằng: ta không tích trữ các hạnh kiểm chân chánh quí cao, cũng không thân cận các hạng thiện trí thức để thực tiễn các pháp chân chánh, khi tử thần đến nên ta có sự lo sợ như vậy.

    Tổng cộng là 10 pháp đáng lo, đáng sợ.

    Yo ca etāni thānāni. Yoniso paṭipajjati. Karan purisakiccāni. Na ca pacchānutappati.

    Nghĩa: Những người nào trước đã được thực hành để tránh 10 nguyên nhân ấy, hạng người đó được gọi là bậc đã làm trách nhiệm của người nam nhi, sẽ được ở yên vì sự không cẩu thả, khỏi lo sợ về sau và sẽ hằng được hoan hỷ.

    ‒ Dứt ‒

    (1) Ba hạnh kiểm chân chánh là: thân, khẩu, ý trong sạch không sát sanh, trộm cắp, tà dâm; không nói dối, đâm thọc, chửi mắng; không tham, sân, si.

    Trang Website được thành lập và quản lý bởi các cận sự nam, cận sự nữ trong Phật Giáo. Mục đích nhằm lưu trữ, số hoá kinh sách và tài liệu Phật Giáo Nguyên Thuỷ - Theravāda.